Kurumsal güvenlik ekipleri, yapay zeka (AI) ajanlarının hızla yayılmasıyla birlikte erişim ve onay süreçlerinde yeni zorluklarla karşılaşıyor. AI ajanları, geleneksel kullanıcı ve servis hesaplarından farklı olarak geniş ve kalıcı erişim izinlerine sahip, otonom çalışan varlıklar olarak öne çıkıyor. Bu durum, erişim sürüklenmesi (access drift) ve yetkilendirme atlama gibi risklerin ortaya çıkmasına neden oluyor.
AI Ajanları ve Geleneksel Erişim Modellerinin Çatışması
İnsan kullanıcıların erişimleri genellikle rol tabanlı, zaman ve bağlamla sınırlı olurken, AI ajanları bir kez yetkilendirildiklerinde sürekli ve geniş kapsamlı erişim elde ediyor. Bu ajanlar, birden fazla kullanıcı veya ekip adına hareket edebildiği için erişim izinleri hızla genişleyebiliyor ve bu durum IAM (Identity and Access Management) sistemlerinin varsayımlarını zorluyor. Geleneksel IAM, net kimlik, sahiplik ve periyodik incelemeler üzerine kuruluyken, AI ajanları bu kalıplara uymuyor.
Kurumsal Ortamda Üç Tür AI Ajanı
Kişisel Ajanlar: Bireysel çalışanların günlük işlerinde kullandığı, kullanıcı izinleriyle sınırlı AI asistanlarıdır. Sahiplik ve erişim net olduğu için riskleri daha kolay yönetilebilir.
Üçüncü Taraf Ajanlar: SaaS ve AI platformlarına entegre edilen, satıcı kontrolünde olan ajanlardır. Hesap verebilirlik genellikle satıcıya ait olup, AI tedarik zinciri riskleri ön plandadır.
Organizasyonel Ajanlar: Ekipler ve iş akışları arasında paylaşılan, geniş ve kalıcı erişimlere sahip, genellikle net sahibi olmayan ajanlardır. Bu ajanlar, en yüksek risk grubunu oluşturur çünkü sahiplik ve onay süreçleri belirsizdir.
Ajan Yetkilendirme Atlama ve Riskleri
AI ajanları, kullanıcıların onaylanmış izinlerinin ötesinde erişim sağlayabilir. Kullanıcılar doğrudan belirli verilere erişemese de, ajanlar bu erişimi sağlayarak yetkilendirme atlama yolları oluşturur. Bu durum, teknik olarak geçerli erişimlerle gerçekleşse de bağlamsal olarak güvenlik açıklarına yol açar. Geleneksel erişim kontrolleri bu tür durumları algılamakta yetersiz kalabilir.
Güvenlik Ekipleri İçin Pratik Öneriler
- Her AI ajanı için net sahiplik ve sorumluluk tanımlayın.
- Ajanların erişim izinlerini düzenli olarak gözden geçirin ve sınırlandırın.
- Kullanıcıların ajanlarla etkileşimlerini haritalayarak erişim zincirlerini izleyin.
- IAM sistemlerini AI ajanlarının dinamik erişim modellerine uyacak şekilde güncelleyin.
- EDR ve SIEM çözümleri ile ajan aktivitelerini detaylı olarak izleyin.
- Zero Trust prensiplerini benimseyerek ajan erişimlerini mikro segmentlere ayırın.
- Entegrasyon ve veri akışlarını sistematik olarak belgeleyin ve denetleyin.
- AI tedarik zinciri risklerini değerlendirmek için satıcı güvenlik politikalarını inceleyin.
Teknik Özet
- AI ajanları, yetki devri ile otonom hareket eder ve geniş erişimlere sahiptir.
- Organizasyonel ajanlar, sahiplik ve onay süreçleri belirsiz olduğundan en yüksek riski taşır.
- Yetkilendirme atlama, kullanıcıların doğrudan erişimi olmayan işlemlerin ajanlar aracılığıyla yapılmasıdır.
- Güvenlik kontrolleri, ajanların dinamik ve geniş erişimlerini izlemek için güncellenmelidir.
- EDR, SIEM ve IAM sistemlerinin entegrasyonu, ajan aktivitelerinin görünürlüğünü artırır.
Kurumsal Senaryo: Finans Sektöründe Organizasyonel AI Ajanları
Bir finans kurumunda, organizasyonel AI ajanları ödeme onay süreçlerini otomatikleştiriyor. Ancak ajanların sahipliği net değil ve erişim izinleri zaman içinde genişliyor. Bu durum, ajanların yetkisiz işlem yapma riskini artırıyor. Güvenlik ekipleri, IAM sistemlerini güncelleyerek ajanların erişimlerini sınırlandırıyor, kullanıcı-ajans etkileşimlerini haritalıyor ve SIEM ile anormal aktiviteleri tespit ediyor. Böylece hem operasyonel verimlilik korunuyor hem de riskler minimize ediliyor.