Ulusal güvenlik alanında faaliyet gösteren kurumların büyük bir kısmı, hassas verilerin aktarımında hâlâ manuel süreçlere güveniyor. Bu durum, operasyonel verimliliği düşürmekle kalmayıp, aynı zamanda sistematik güvenlik açıklarına da zemin hazırlıyor. Özellikle savunma tedarik zincirlerinde yaşanan son ihlaller, manuel işlemlerin siber saldırganlar tarafından istismar edilebilecek kritik boşluklar oluşturduğunu ortaya koyuyor.
Manuel Süreçlerin Devam Etme Nedenleri
Eski altyapılar, karmaşık satın alma süreçleri ve katı regülasyonlar, otomasyonun yaygınlaşmasını engelliyor. Birçok savunma ve hükümet sistemi, modern otomasyon teknolojileriyle uyumlu olmayan eski politika motorları ve şifreleme çerçeveleri kullanıyor. Ayrıca, veri sınıflandırma seviyeleri arasında geçişlerde insan yargısına dayalı kontroller tercih ediliyor; otomasyonun esneklikten ödün vereceği algısı hâkim. Kültürel faktörler de önemli; manuel işlemler, liderler ve operatörler tarafından daha kontrollü ve güvenilir olarak algılanıyor.
Manuel İşlemenin Getirdiği Kritik Riskler
Manuel veri aktarımı, insan hatası ve süreç değişkenliği nedeniyle operasyonel gecikmelere ve veri sızıntılarına yol açabiliyor. Yorgunluk ve iş yükü baskısı, yüksek eğitimli personelin bile hata yapma olasılığını artırıyor. Ayrıca, manuel işlemler politika uygulamasında tutarsızlıklara neden olarak uyumluluk risklerini büyütüyor. Denetim izlerinin dağınık ve eksik olması, olay müdahalesini zorlaştırıyor. Sınıflandırma seviyeleri ve ağlar arası geçişlerdeki şeffaflık eksikliği, düşmanların açıkları kullanmasına olanak tanıyor. Son olarak, manuel süreçler görev performansını yavaşlatıyor ve yeni riskler yaratıyor.
Siber Güvenlik Üçlemesi: Güvenli Otomasyonun Temel Taşları
Manuel süreçlerin bıraktığı boşlukları kapatmak için sadece otomasyon yeterli değil. Güvenli otomasyon, kimlik, veri ve alan sınırlarını birlikte koruyan çok katmanlı bir mimari gerektiriyor. Bu kapsamda öne çıkan üç temel ilke şunlar:
- Sıfır Güven Mimarisi (ZTA): Her kullanıcı, cihaz ve işlemin sürekli doğrulanmasını sağlayarak iç tehditleri azaltır ve en az ayrıcalık ilkesini uygular.
- Veri Merkezli Güvenlik (DCS): Veriyi şifreleme, sınıflandırma ve politika uygulaması ile koruyarak, ağ ele geçirilse bile hassas bilgilerin güvende kalmasını sağlar.
- Alanlar Arası Çözümler (CDS): Sınıflandırma seviyeleri ve operasyonel alanlar arasında güvenli bilgi transferini mümkün kılar, yetkisiz ifşayı engeller ve koalisyon operasyonlarında kritik rol oynar.
Teknik Özet: Manuel Süreçlerin İstismar Zinciri
- Hedef: Ulusal güvenlik ve savunma kurumları
- Yöntem: Manuel veri transferi ve insan denetimli onay süreçleri
- Riskler: İnsan hatası, uyumluluk boşlukları, denetim eksiklikleri
- Saldırı zinciri: Veri sızıntısı için manuel transferlerdeki hataların veya gecikmelerin istismarı
- Önerilen savunma: ZTA uygulaması, veri şifreleme, IAM çözümleri, SIEM ve EDR entegrasyonu
Sistem Yöneticileri ve SOC Ekipleri İçin Pratik Öneriler
- Manuel veri transferi süreçlerini tespit edip otomasyonla değiştirin.
- Kimlik ve erişim yönetimi (IAM) politikalarını sıkılaştırın ve ZTA prensiplerini uygulayın.
- Veri sınıflandırma ve şifreleme politikalarını güncel tutun, DCS çözümlerini entegre edin.
- Alanlar arası veri transferlerinde CDS çözümlerini kullanarak yetki kontrollerini otomatikleştirin.
- EDR ve SIEM sistemlerinde manuel süreçlere dair anormallik tespiti için özel kurallar oluşturun.
- Operatörlerin manuel işlemler sırasında oluşturduğu logları merkezi bir sistemde toplayarak denetim izlerini güçlendirin.
- Olay müdahale (incident response) planlarını manuel süreç kaynaklı risklere göre güncelleyin.
- Ekiplerin otomasyon araçlarını kullanma becerilerini artırmak için düzenli eğitimler planlayın.
Kurumsal Senaryo: Savunma Tedarik Zincirinde Manuel İşlem Riski
Bir savunma tedarik zinciri kuruluşunda, kritik yazılım güncellemeleri manuel onay süreçlerinden geçiyor. Bu süreçte, yorgunluk nedeniyle yanlış dosya transferi gerçekleşiyor ve saldırganlar bu boşluktan faydalanarak kötü amaçlı kodu sisteme sızdırıyor. Sonuç olarak, operasyonel gecikmeler yaşanıyor ve hassas bilgiler açığa çıkıyor. Bu senaryo, manuel süreçlerin neden olduğu risklerin somut bir örneği olarak değerlendirilebilir.
Sonuç ve Öneriler
Ulusal güvenlikte manuel veri işleme, operasyonel verimliliği düşürmekle kalmayıp, kritik güvenlik açıkları yaratıyor. Bu nedenle, kurumların Sıfır Güven Mimarisi, Veri Merkezli Güvenlik ve Alanlar Arası Çözümler gibi çok katmanlı yaklaşımları benimseyerek otomasyonu güvenli hale getirmeleri gerekiyor. Ayrıca, insan faktörünü göz ardı etmeden, eğitim ve kültür değişimiyle otomasyonun benimsenmesi desteklenmeli. Manuel süreçlerin getirdiği riskler, sadece teknik çözümlerle değil, aynı zamanda organizasyonel dönüşümle de azaltılabilir.